Nie zapomnij do nas zajrzeć – > 
Seria wydawnicza „Komiksoteka” Wydawnictwa Kurc odgrywa ważną rolę, jeśli chodzi o poszerzanie i popularyzację wiedzy komiksowej. Jest to cykl książek i opracowań poświęconych komiksowi jako medium, jego historii, analizie, kulturze i specyfice wydawniczej. Właśnie ukazała się już jedenasta pozycja w tej serii: Leksykon komiksu łódzkiego.
Łódź ma szczególne miejsce w historii i współczesności polskiego komiksu. To miasto, które przez lata konsekwentnie budowało swoją tożsamość jako centrum kultury komiksowej, tak lokalnie, jak i na skalę ogólnokrajową. Najbardziej widocznym tego przejawem jest Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier w Łodzi (MFKiG). To największe wydarzenie tego typu w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej organizowane nieprzerwanie od początku lat 90. XX wieku, które przyciąga setki twórców, wydawców, fanów i gości z całego świata.
Festiwal ten, wraz z dynamicznie rozwijającym się środowiskiem artystycznym oraz instytucjami takimi jak Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1, stał się kluczowym miejscem promocji polskiej sztuki komiksowej, tworząc wokół Łodzi aurę „stolicy komiksu”. Leksykon komiksu łódzkiego Piotra Kasińskiego jest pierwszym tak kompleksowym opracowaniem dokumentującym ten fenomen.
Forma i zawartość
Leksykon obejmuje zarówno twórców komiksowych powiązanych z Łodzią jak i grupy artystyczne, przedsięwzięcia i miejsca związane z komiksem, a także bohaterów komiksów ukazujących się w Łodzi. Jeśli chodzi o zakres czasowy to hasła obejmują też tematykę komiksów przedwojennych, publikowanych w gazetach typu Express Ilustrowany.
Zakres tematyczny jest więc szeroki i w dużej mierze wyczerpujący, choć, jak w przypadku większości leksykonów, można mieć poczucie pewnej selektywności.
Możemy też doszukiwać się haseł i osób, których zabrakło w Leksykonie (np. Rafała Bąkowicza nagradzanego rysownika m. in. tworzącego komiks internetowy Das Łódź). Natomiast zdaję sobie sprawę, że tak przebogaty temat ciężko jest wyczerpać na 180 stronach, zwłaszcza w publikacji, która ma spełniać podstawową funkcję kompendium wiedzy o lokalnym środowisku komiksowym.
Struktura
Jedną z dużych zalet leksykonu jest jego przejrzysta struktura. Czytelny spis treści na początku ułatwia poruszanie się po publikacji. Czytelnik może szybko odnaleźć interesujące go nazwisko lub instytucję bez konieczności przeglądania całych rozdziałów.
Hasła są stosunkowo krótkie, ale zawierają najważniejsze informacje takie jak podstawowe dane biograficzne, najważniejsze osiągnięcia oraz związki z łódzkim środowiskiem komiksowym.
Dużym atutem jest również czytelny układ graficzny. Wydawnictwo zadbało o wyraźne wyróżnienie haseł oraz odpowiednią hierarchię informacji, co poprawia komfort czytania.
Pod względem merytorycznym publikacja prezentuje wysoki poziom. Autor bazuje na dobrze udokumentowanych źródłach oraz na własnej wiedzy o środowisku komiksowym, które w przypadku Łodzi jest szczególnie bogate. W wielu przypadkach hasła zawierają informacje trudne do znalezienia w innych wydawnictwach, co zwiększa wartość książki jako źródła referencyjnego.
Warto zauważyć, że leksykon obejmuje zarówno twórców uznanych, jak i mniej znanych artystów czy animatorów kultury. Dzięki temu oddaje rzeczywisty obraz środowiska, które zawsze było zróżnicowane. Istotną rolę odgrywają w nim nie tylko rysownicy i scenarzyści, ale także organizatorzy wydarzeń czy wydawcy.
Publikacja ma również znaczenie dokumentacyjne. Wiele inicjatyw komiksowych ma charakter efemeryczny. Powstają magazyny, fanziny czy niewielkie wydawnictwa, które po kilku latach znikają z rynku i pozostają jedynie wspomnieniem w umysłach fanów. Zebranie informacji o nich w jednym miejscu pozwala zachować pamięć o tych zjawiskach i ułatwia przyszłe badania nad historią polskiego komiksu.
Podsumowanie: kto powinien sięgnąć po ten leksykon?
Miałem kolegę, który musiał mieć opinię na każdy temat. Kiedyś wszedł do czyjegoś pokoju w akademiku i zobaczywszy lodówkę powiedział “mhm, lodówka. Użyteczna rzecz”. To samo mogę powiedzieć podsumowując Leksykon łódzkiego komiksu.
Jest to przede wszystkim wartościowe źródło wiedzy o środowisku komiksowym jednego z najważniejszych ośrodków tej sztuki w Polsce. Dzięki kontekstowi i wielości haseł, książka może stać się podstawowym punktem odniesienia dla osób zainteresowanych historią i współczesnym stanem polskiego komiksu.
Fani, nerdy i kombatanci z kolei mogą znaleźć w trakcie lektury okazję do wspominek dawnych, dobrych czasów i ronienia łez dla cieniów minionych.
Podsumowując, to pozycja obowiązkowa w biblioteczce każdego, kto poważnie traktuje komiks jako zjawisko kulturowe i który chciałby zrozumieć, jak Łódź wpłynęła i nadal wpływa na środowisko komiksowe w Polsce.
Za egzemplarz recenzencki dziękujemy wydawnictwu Kurc.
3 thoughts on “Leksykon komiksu łódzkiego – recenzja”